2018 ASGARİ ÜCRET AÇIKLANDI

  • DOLAR
    3,7880
    % 1,10
  • EURO
    4,6540
    % 1,92
  • ALTIN
    163,4160
    % 0,27
  • BIST
    $14.327
    % 5,35

İş Kazası Nedir, Hangi Haller İş Kazası Sayılır?

İş Kazası Nedir, Hangi Haller İş Kazası Sayılır?

İş Kazası Nedir?

İş kazası, 5510 sayılı kanunda şu şekilde tanımlanmıştır:

İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması
# MADDE 13- İş kazası;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.


Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, bir işyerinde çalışan kişinin işyerinde bulunduğu esnada meydana gelen ve çalışan kişiyi bedenen veya ruhen olumsuz şekilde etkileyen, kısmen ya da tamamen engelli hale getiren, ruhen ya da bedenen zarar veren olaylar iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir.

Bunun haricinde 5510 sayılı kanunla birlikte eskiden iş kazasından sayılmayan olaylar da artık iş kazası olarak tanımlanmış ve 5510 sayılı kanun iş kazası kavramına yeni bir bakış açısı getirmiştir.
Örneğin b bendinde eskiden BAĞ-KUR dediğimiz kendi adına bağımsız çalışan kişiler yani 4/b kapsamındaki sigortalılar da artık yaptıkları iş nedeniyle başlarına bir şey gelirse bunlar da iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir.
Özellikle c bendi de kanun koyucu tarafından çok iyi düşünülmüş.
Örneğin, bir işçi dışarıya bir iş için gönderiliyor, mesela bankaya para yatırılmaya gönderildi, bu işçi bankaya giderken başına bir olay gelse iş kazası tanımına uyduğu taktirde bu olay iş kazası sayılıyor.

Hatta yukarıdaki kanun hükümlerinden c bendine baktığımızda “asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda” dahi bu işçinin başına bir olay gelse bu da iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla kanun koyucu burada bir iş için işyeri dışına gönderilen işçiyi işyerinden ayrılıp tekrar işyerine geri dönene kadar güvence altına almış bulunmaktadır.
d bendinde de yine güzel bir madde dikkatimizi çekmekte.Burada kanun koyucu emziren kadın çalışanları süt izni alınan saatlerde güvence altına almış bulunmaktadır.


Ayrıca sigortalıların yani çalışanların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen olaylar da iş kazası kapsamında değerlendirilmiştir.
Örneğin işverence sağlanan bir araçla işe giderken trafik kazası geçiren ve ruhen ya da bedenen engelli kalan bir çalışan 5510 sayılı kanun kapsamında iş kazası geçirmiş sayılacak ve iş kazası kapsamında sağlanan hak ve yardımlardan yararlanacaktır.
Ancak, kendi aracıyla yani işverence sağlanmayan bir araçla işe giderken ya da gelirken bir kaza geçiren çalışanın geçirdiği bu kazanın 5510 sayılı kanun kapsamında iş kazası olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?

Diyelim ki bir firmanın çalışanı olarak iş kazası geçirdiniz. Bu iş kazası nereye ve ne zaman bildirilecektir? Meydana gelen iş kazası kim tarafından bildirilecektir?İşveren tarafından mı yoksa kaza geçiren işçi tarafından mı bildirilecektir?

İş kazasının bildirimi hakkında 5510 sayılı kanunda şu hükümler yer almaktadır:
# İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,
b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde,
iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.


# Şimdi bu hükümleri değerlendirelim, 5510 sayılı kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının a bendi kapsamındaki sigortalıların yani eski adıyla SSK’lıların, yani iş akdiyle bir işverenin yanında çalışan işçilerin iş kazası geçirmesi durumunda bu işçileri çalıştıran işveren bu kazayı kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek zorundadır.Ayrıca kazadan sonraki 3 iş günü içerisinde bu kaza olayını SGK’ya bildirmek zorundadır.Ancak iş kazası olayı işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmiş ise, 3 iş günü dediğimiz süre iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.Mesela işyeri dışında meydana gelen kazalardan veya başka bir şehire görevli olarak gönderilen bir işçinin geçirdiği iş kazalarından işverenin hemen haberi olmayabilir.Bu nedenle bu konuda biraz esneklik mevcuttur.

# 5510 sayılı kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamındaki sigortalıların yani kendi namına bağımsız çalışanların yani eski adıyla BAĞ-KUR’luların geçirmiş olduğu iş kazaları ise BAĞ-KUR’lunun kendisi tarafından bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde SGK’ya iş kazası olayının bildirilmesi zorunludur.Ancak bu sigortalıların bildirim yapmalarına engel durumlarını hekim raporu ile veya mücbir sebep olayını belgelemeleri şarttır.

İş kazası bildirimi SGK’ya iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile yapılır.Bu bildirgede ilgili alanlar doldurulur ve SGK’ya ya bizzat elden verilir ya da taahhütlü olarak postaya verilerek gönderilebilir. Bildirgenin taahhütlü olarak postaya verildiği gün itibariyle iş kazası bildirimi yapılmış sayılır. Ayrıca iş kazaları internet üzerinden https://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/welcome.do adresine girilerek de yapılabilir. İnternetten bildirim yapıldığı taktirde ayrıca yazılı bildirim yapılması gerekmez.

İş Kazasını Bildirmemenin Cezası Nedir?

İş kazası yasal süre içerisinde SGK’ya bildirilmezse ne olur?


# SSK (4/a lılar) İÇİN:

Çalışanların iş kazası geçirmeleri hâlinde, belirtilen sürelerde işverence bildirim yapılmaması durumunda, bildirimin Kuruma yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir.

# BAĞ-KUR (4/b liler) İÇİN:

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanların iş kazası geçirmeleri ve bu maddenin birinci fıkrası (b) bendinde belirtilen sürede bildirilmemesi hâlinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için yapılacak geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez. Bildirim tarihinden sonraki sürelere ait geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

İş Kazasında Yapılması Gerekenler

Buraya kadar verdiğimiz bilgilerden sonra kısaca toparlayacak olursak, iş kazası anında panik yapılmamalı, gerekmesi halinde ilk olarak sağlık kuruluşlarına haber verilmeli ve ambulans çağırılmalı, daha sonra kolluk kuvvetlerine (ilçe-şehir merkezlerinde polis, köylerde, ilçe ve şehir dışı mevkilerde jandarma) haber verilmelidir.İşveren tarafından iş kazasının olduğu öğrenildiği günden itibaren 3 iş günü içinde SGK’ya iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile bildirim yapılmalıdır.Ayrıca iş kazaları internet üzerinden https://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/welcome.do adresine girilerek de yapılabilir. İnternetten bildirim yapıldığı taktirde ayrıca yazılı bildirim yapılması gerekmez.

Kimler İş Kazası Hükümlerinden Faydalanabilir?

  • Hizmet akdi ile çalışanlar (4/a)
  • Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b)
  • Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılar
  • Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde çalışanlar
  • Harp Malulleri ile Vazife Malulleri
  • Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri
  • Aday çırak, çırak ve stajyerler
  • Türkiye İş Kurumu kursiyerleri
  • İntörn öğrenciler

İş kazası hükümlerine tabidirler.


Kamu çalışanları yani devlet memurları yani 5510 sayılı kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının c bendinde sayılan sigortalılar kendi özel kanunlarına tabi olduklarından dolayı 5510 sayılı kanunun iş kazasına ilişkin hükümleri bu sigortalılar için geçerli değildir.

İş Kazasına Örnekler

Örnek İş Kazaları

İş Kazası Örnekleri
İş Kazası Örnekleri
  • Bir işçinin işyerinde çalışırken kalp krizi geçirmesi
  • Bir işçinin işyeri bahçesinde dolaşırken ayağının kayması sonucu düşerek yaralanması
  • Bir işçinin işyeri yatakhanesinde yatarken yataktan düşerek yaralanması
  • Bir işçinin çalışırken elini kesmesi
  • Bir işçinin çalışırken başka bir işçiyle kavga ederek yaralanması
  • Bir işçinin çalışırken işverenle kavga ederek yaralanması
  • Bir 4/b linin (Bağkurlunun) kendi işini yaparken, örneğin bir kırtasiyecinin raflara kitap dizerken düşmesi sonucu yaralanması
  • Bir 4/b linin (Bağkurlunun) kendi işini yaparken, örneğin bir avize satış mağazası sahibinin avize takarken elektrik çarpması sonucu yaralanması
  • İşverence sağlanan bir servis aracıyla işten eve giderken trafik kazası sonucu servis içindeki işçilerin yaralanması

gibi olaylar iş kazasına örnek olarak sayılabilir.

Dilerseniz yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları hakkında yazdığımız emeklilik hesaplama adlı konumuzu okuyarak yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları hakkında daha detaylı bilgi alabilirsiniz.

Ya da hem erkeklerin hem de bayanların SSK ve BAĞKUR kapsamında ne zaman emekli olabilecekleri ile ilgili hazırladığımız geniş kapsamlı ne zaman emekli olabilirim adlı konumuza göz atarak ne zaman emekli olabileceğinizi hesaplayabilirsiniz.

Sosyal güvenlik ve iş hukuku alanında sormak istediğiniz tüm sorularınızı yukarıdaki menüde bulunan UZMANA SOR butonunu tıklayarak SGK soru cevap portalında dile getirebilirsiniz.

YAZAR HAKKINDA

SGKNET.NET SOSYAL GÜVENLİK VE İŞ HUKUKU ALANINDA BİLGİ PAYLAŞIM, DANIŞMANLIK VE HABER PORTALI.

sgknet.net internet sitesi insanları sosyal güvenlik, emeklilik, yaşlılık, hastalık, iş hukuku ve bunlara benzer konularda bilgilendirmek için kurulmuş bir internet sitesidir. Sitemizde yer alan bilgi, yorum ve tavsiyeler, sorular ve sorulara verilen cevaplar yasal danışmanlık kapsamında değildir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak sosyal güvenliğinizle ilgili kararların verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.Bu nedenle bu sitede yer alan bilgilere göre hareket etmeyiniz, karar vermeyiniz.Sitemizde yer alan tüm yazıların ve sitemiz tarafından oluşturulan resimlerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yer alan tüm içeriğin telif hakları tarafımıza aittir.Site içeriğinin başka yerlerde yayınlanıp yayınlanmadığı periyodik olarak kontrol edilmektedir. Hangi amaçla olursa olsun, sitemizde yer alan yazıların tamamının veya bir kısmının kopya edilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması, yayınlanması, ticari veya başka bir amaçla kullanılması yasaktır. Bu yasağa uymayanlar, doğacak cezai sorumluluğu ve sitemizin hazırlanmasındaki mali külfeti ve maddi ve manevi tazminatı peşinen kabullenmiş sayılır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM